Als jij of iemand die je graag ziet eczeem heeft, weet je dat dit een frustrerende huidaandoening kan zijn. Maar wist je dat er eigenlijk verschillende soorten eczeem bestaan? Hoewel meerdere huidaandoeningen onder deze noemer vallen, hebben ze allemaal één ding gemeen: een ontstekende huiduitslag die jeukt.
In dit artikel ontdek je de zeven verschillende types eczeem, zodat je beter begrijpt wat er gebeurt met jouw huid of die van je baby, en hoe je ze het best kan verzorgen.
Maar eerst bekijken we wat eczeem precies is en hoeveel mensen hiermee te maken krijgen.
Wat is eczeem?
Eczeem is een verzamelnaam voor een groep ontstekende huidaandoeningen. Het belangrijkste symptoom is een rode, irriterende huiduitslag die overal op het lichaam kan voorkomen, maar vooral op het gezicht, de handen, voeten, ellebogen en knieën.
Eczeem kan mensen van alle leeftijden treffen. Toch wordt de aandoening bij de meeste mensen vastgesteld wanneer ze baby of kind zijn. In Europa treft eczeem een aanzienlijk percentage kinderen: volgens leeftijd en studie variëren de schattingen van bijna 10% tot 20%. Bij volwassenen gaat het om 2 tot 3%. Dat vertegenwoordigt enkele honderdduizenden jonge patiënten, volgens een studie uitgevoerd door het Ziekenhuiscentrum Luxemburg naar atopische dermatitis.
De 7 soorten eczeem
Nu je meer weet over wat eczeem is, bekijken we samen de zeven verschillende types.
1) Atopische dermatitis
Atopische dermatitis is de meest voorkomende vorm van eczeem en waarschijnlijk waar je als eerste aan denkt. Hoewel eczeem vaak in de kindertijd begint en op volwassen leeftijd kan verbeteren, is het een chronische aandoening.
Als je last hebt van atopische dermatitis, is de huidbarrière van je huid aangetast. Net die barrière zorgt ervoor dat nuttige elementen (zoals hydratatie) worden vastgehouden en dat je wordt beschermd tegen schadelijke invloeden (zoals allergenen, irriterende stoffen en bacteriën).
Een huid waarvan de huidbarrière is aangetast, kan droog, geïrriteerd en gevoelig zijn, en is vatbaar voor infecties.
Oorzaken
De exacte oorzaak is niet volledig gekend. Erfelijke factoren spelen vermoedelijk een rol, net als een combinatie van droge huid, auto-immuunreacties en omgevingsfactoren.
Ook stress kan atopische dermatitis verergeren. Het is daarom belangrijk om je kind te helpen ontspannen.
Zo heeft progressieve spierontspanning aangetoond dat het helpt om stress te verminderen. Het gaat om een mindfulnessoefening waarbij verschillende spiergroepen na elkaar gedurende 10 seconden worden aangespannen, gevolgd door een ontspanningsfase van 20 seconden voordat je herhaalt.
Symptomen
- Jeukende huid
- Uitslag in de elleboogplooien of knieholtes
- Uitslag op de hoofdhuid of wangen van je baby
- Verdikte of verkleurde huid
- Opengekrabde plekken die kunnen bloeden of vocht afgeven
- Kwetsbare huid, gevoelig voor infecties
- Moeite met slapen of concentreren door jeuk
Laten we even stilstaan bij dit laatste punt. Sommige kinderen met atopische dermatitis hebben slaapproblemen. Dit betekent dat ook hun ouders vaak minder goed slapen. In feite slapen veel ouders van kinderen met deze aandoening minder dan zes uur per nacht.
Daarom kan het behandelen van de toestand van je kind het hele gezin helpen aan extra slaap.
Behandeling
Helaas bestaat er geen genezing voor atopische dermatitis. Sommige behandelingen omvatten cortisonevrije lokale crèmes, die helpen om krabben te beperken en de huidbarrière te herstellen. Er zijn echter verschillende manieren om de symptomen op een natuurlijke manier te helpen beheersen.
Om je baby beter te helpen omgaan met eczeem, is het essentieel om de symptomen dagelijks te verminderen. Zachte reiniging met speciaal aangepaste verzorgingsproducten, ademende en comfortabele kleding, en bijzondere aandacht voor de hydratatie van de huid helpen opflakkeringen te beperken en irritaties te verzachten. Deze eenvoudige handelingen ondersteunen je baby en beschermen zijn of haar kwetsbare huid elke dag.
Het is ook belangrijk om een hydraterende crème te gebruiken gedurende de dag en na het bad, speciaal ontwikkeld voor huiden die gevoelig zijn voor eczeem, zoals de Stelatopia emolliërende crème.
2) Contactdermatitis
Contactdermatitis is gemakkelijk te onthouden, omdat het de reactie van je huid is op contact met iets waar je huid niet goed op reageert.
De oorzaak kan een stof zijn die een allergische reactie veroorzaakt (allergische contactdermatitis) of een stof die gewoon irritatie veroorzaakt (irriterende contactdermatitis).
Oorzaken
Een allergie of irritatie door contactdermatitis kan door verschillende stoffen worden veroorzaakt, en de effecten op de huid kunnen van persoon tot persoon verschillen!
Hier zijn enkele oorzaken die dit type huidprobleem kunnen veroorzaken:
- Wasmiddel
- Bleekmiddel
- Zeep
- Nikkel
- Wol
- Giftige planten
- Synthetische parfums
- Latex
Symptomen
- Jeuk, prikken of branderig gevoel
- Droge of gebarsten huid
- Roodheid
- Netelroos
- Blaasjes
Verzorging
Je arts kan aanraden om een crème aan te brengen om de jeuk te verlichten. Wanneer de huiduitslag uitgebreider is, kan een aangepaste behandeling, voorgeschreven door een zorgverlener, ook worden overwogen om de huid langdurig te verzachten.
De eenvoudigste en meest effectieve manier om contactdermatitis te voorkomen, is het vermijden van de stoffen die de uitslag veroorzaken. Deze irriterende stoffen kunnen vaak worden geïdentificeerd wanneer de jeuk kort na contact optreedt of zich op een specifieke plek op de huid bevindt, bijvoorbeeld daar waar regelmatig sieraden worden gedragen.
Je arts kan ook tests uitvoeren om te achterhalen wat de allergische contactdermatitis zou kunnen veroorzaken.
3) Nummulair eczeem
Dit type eczeem dankt zijn naam aan het kenmerkende uiterlijk van de laesies die het veroorzaakt: ronde, rode plekken die lijken op de vorm van een munt. De term “nummulair” komt van het Latijnse woord nummus, wat “munt” betekent, een benaming die deze huidaandoening precies beschrijft.
Oorzaken
De exacte oorzaak van nummulair eczeem is enigszins mysterieus, maar het wordt vaker gezien bij mannen en bij mensen die ook atopische dermatitis hebben.
Uitlokkende factoren zijn onder andere een droge huid, stress, zeep, chirurgie, huidbeschadigingen en reacties op bepaalde insectenbeten.
Symptomen
Hier zijn de symptomen, zodat je nummulair eczeem kunt herkennen
- Ronde plekken die jeuken of kunnen vochten
- Meestal op armen of benen
- Roodachtige, roze of bruine schilferige plekken
Verzorging
Omdat dit type eczeem verward kan worden met andere huidaandoeningen die ronde letsels veroorzaken, zoals sommige schimmelinfecties, wordt het aanbevolen een dermatoloog te raadplegen voor een nauwkeurige diagnose en een passende behandeling.
Ze kunnen je topische corticosteroïden voorschrijven of behandelen met topische antibiotica als er een infectie is ontwikkeld.
4) Neurodermatitis
Neurodermatitis is een cyclus van jeuk gevolgd door krabben, wat de jeuk op de huid alleen maar verergert. Hevig krabben aan deze aandoening kan ook de zenuwuiteinden in de huid beschadigen en de jeuk verergeren.
Oorzaken
Net als bij sommige andere vormen van eczeem is de exacte oorzaak van neurodermatitis onbekend. Het komt vaker voor bij vrouwen, volwassenen tussen 30 en 50 jaar, mensen met angststoornissen en bij mensen die al een andere vorm van eczeem hebben. Bij kinderen komt het echter zelden voor.
Strakke of jeukende kleding kan de cyclus van neurodermatitis activeren, net als insectenbeten en een droge huid.
Symptomen
Hier zijn de belangrijkste symptomen van neurodermatitis:
- Één of twee jeukende plekken
- Droge, dikke en schilferige huid
- Plekken die bloeden bij krabben
- Jeuk die erger wordt bij stress of angst
Verzorging
Om de jeuk gerelateerd aan neurodermatitis te verzachten, kan je arts, indien nodig, het gebruik van een geschikte lokale behandeling aanbevelen, met of zonder cortisone. Deze oplossingen, voorgeschreven door een professional in de gezondheidszorg, helpen het ongemak te kalmeren en ondersteunen de kwetsbare huid.
Andere benaderingen omvatten orale medicijnen, pleisters met een verdovingsmiddel, het aanbrengen van plastic folie na een hydraterende crème of een gaas doordrenkt met zinkoxide na hydratatie, evenals ontspanningstechnieken of psychologische begeleiding om de stress geassocieerd met de jeuk beter te beheersen.
Om de jeuk te verzachten, kunnen een paar eenvoudige handelingen een groot verschil maken: lauwwarme baden met colloïdaal havermout nemen, zachte en niet-irriterende kleding dragen, en de huid hydrateren met een parfumvrije crème, geformuleerd met natuurlijke ingrediënten om de kwetsbare huid te beschermen.
5) Seborroïsche dermatitis
Seborroïsche dermatitis treft voornamelijk de hoofdhuid en heeft verschillende namen. De meest gebruikte term bij volwassenen is roos, terwijl het bij baby's vaak "berg” wordt genoemd.
Oorzaken
Seborroïsche dermatitis is een type eczeem waarvan de exacte oorzaak onbekend is, hoewel men denkt dat het voortkomt uit een ontstekingsreactie door een teveel aan de gist Malassezia. Hormonen, een vette huid en genetica kunnen ook een rol spelen.
Er zijn ook bepaalde triggers en aandoeningen die de kans op seborroïsche dermatitis vergroten, zoals stress, extreme temperaturen, het hebben van andere huidaandoeningen, hiv en depressie.
Symptomen
Hier zijn de belangrijkste symptomen van seborrhoïsche dermatitis:
- Overmatige roos
- Vette zones met witte of gele schilfers
- Roodheid
Verzorging
Om de symptomen te verlichten, breng je op de hoofdhuid van je baby een zachte crème aan, zoals onze creme tegen berg, en gebruik een zachte shampoo die speciaal is ontwikkeld om het haar en de hoofdhuid van baby’s met eczeem te reinigen, zoals onze Stelatopia Schuimschampoo.
Bij volwassenen kan de behandeling van seborrhoïsche dermatitis variëren afhankelijk van de plaats waar de aandoening zich bevindt, maar het doel blijft het verminderen van schilfers en het kalmeren van jeuk en ontsteking.
Het is belangrijk om je huid te wassen en te hydrateren, maar een specifieke behandeling kan ook bestaan uit een antischimmelcrème, een corticosteroïde crème of een medicamenteuze shampoo.
6) Stase-dermatitis
Deze huidaandoening wordt ook wel gravitationele dermatitis, veneus eczeem of stase-dermatitis genoemd en, zoals je misschien al had geraden, heeft het te maken met de aderen en de bloedcirculatie.
Kort gezegd is het een ophoping van vocht en bloedcellen in je benen. De kleppen in je aderen die het bloed naar je hart moeten leiden, kunnen beschadigd of zwak zijn, waardoor bloed zich ophoopt en in de weefsels van je benen lekt.
Deze lekkages veroorzaken niet alleen ontsteking, maar kunnen ook leiden tot beschadiging van het huidweefsel.
Oorzaken
Stase-dermatitis kan zich ontwikkelen door een slechte bloedcirculatie in je benen en ontstaat wanneer vocht uit de aderen lekt en zich onder de huid ophoopt.
Het komt vaak voor bij mensen met hoge bloeddruk, obesitas, meerdere zwangerschappen of bij wie lange tijd zittend of staand doorbrengt. Het verschijnt meestal bij mensen ouder dan 50 jaar.
Omdat veneuze insufficiëntie kan worden veroorzaakt door ernstigere aandoeningen, is het belangrijk om je arts te raadplegen als je vermoedt dat je dit type eczeem hebt.
Symptomen
Hier zijn de belangrijkste symptomen van stase-dermatitis:
- Zwelling van de onderbenen of enkels
- Bruin-oranje verkleuringen
- Ontkleurde plekken
- Spataderen
- Wonden aan de onderbenen of bovenkant van de voeten
- Jeuk, schilfering of droge huid
Behandeling
Je arts zal de onderliggende oorzaak van stase-dermatitis willen behandelen en kan antibiotica aanbevelen als je huid geïnfecteerd is, of een corticoïde om de ontsteking te kalmeren.
Draag compressiekousen om de zwelling te verminderen en, wanneer mogelijk, til je voeten boven hartniveau.
7) Dyshidrotisch eczeem
Dyshidrotisch eczeem veroorzaakt kleine, sterk irriterende blaasjes op de handen en voeten — vooral op de handpalmen, voetzolen, en langs de zijkanten van de vingers en tenen. Daarom wordt het vaak hand- en voeteczeem genoemd.
Oorzaken
Dyshidrotisch eczeem komt vaker voor bij vrouwen, volwassenen van 20 tot 40 jaar, en bij mensen die al een ander type eczeem hebben, maar de exacte oorzaak is onbekend.
Allergieën, stress, metalen, warmte en vochtigheid kunnen allemaal een uitbraak uitlokken.
Symptomen
Hier zijn de belangrijkste symptomen van dyshidrotisch eczeem:
- Blaasjes die jeuken of pijnlijk zijn
- Vlekken op de handpalmen, voetzolen, en langs de zijkanten van de vingers en tenen
- Rode, droge, gebarsten of schilferige huid
Verzorging
Als je dyshidrotisch eczeem veroorzaakt wordt door een schimmelinfectie of als er risico is op een huidinfectie, kan je arts een specifiek protocol of medicatie voorschrijven.
Anders kan hij aanraden om je huid goed te wassen en droog te deppen zodat ze niet vochtig blijft, een zachte maar beschermende hydraterende crème aan te brengen, stress te verminderen, triggers te vermijden en koude kompressen toe te passen.
Kan je meer dan één type eczeem krijgen?
Nu je meer weet over de verschillende soorten eczeem, heb je misschien gemerkt dat jij of je kind meerdere symptomen vertoont.
De waarheid is dat je meer dan één type eczeem kunt hebben, of zelfs meerdere types tegelijkertijd. Atopische dermatitis bijvoorbeeld komt vaak samen voor met seborrhoïsche en contactdermatitis.
Omdat veel symptomen elkaar overlappen, kan het echter moeilijk zijn om te weten wanneer het ene type eczeem stopt en/of het andere begint — vooral omdat er ook andere huidproblemen bestaan die vergelijkbare symptomen veroorzaken.
Andere huidproblemen die eczeem kunnen nabootsen
Sommige huidproblemen kunnen gemakkelijk verward worden met eczeem, zoals:
- Psoriasis: Deze aandoening wordt gekenmerkt door rode, schilferige plekken op de huid. Het komt minder vaak voor bij kinderen dan eczeem, maar kan hen toch treffen.
- Schurft: Dit is een huidinfectie veroorzaakt door kleine mijten die zich in de huid ingraven. Dit kan intense jeuk veroorzaken en een huiduitslag met kleine bultjes en blaasjes.
- Netelroos (urticaria): Dit zijn rode, jeukende bulten die op de huid kunnen verschijnen. Ze zijn vaak het gevolg van een allergische reactie en kunnen snel verschijnen en verdwijnen.
- Droge huid: Hoewel een droge huid een symptoom van eczeem kan zijn, is niet elk geval van een droge huid eczeem. Als de huid van je kind gewoon droog is, zonder jeuk, roodheid of ontsteking, heeft het mogelijk gewoon een verzorgingsroutine nodig met een zachte reiniger en hydraterende crème.
- Als je niet zeker weet wat er met je kind aan de hand is, is het het beste om een erkende dermatoloog te raadplegen. Zij kunnen een nauwkeurige diagnose stellen en een behandelplan opstellen dat verlichting biedt.
Ongeacht het type eczeem dat je hebt, zijn er manieren om je huid op een natuurlijke manier te verzorgen. Raadpleeg eerst je arts en kies daarna voor zachte, parfumvrije producten met natuurlijke ingrediënten.
Door de oorzaken, behandelingen en symptomen van de zeven soorten eczeem te begrijpen, ben je niet langer in het ongewisse. Je bent nu uitgerust om de beste manieren te vinden om jezelf en je gezin te beschermen!
Om deze termen beter te begrijpen en de huid van je baby goed te verzorgen, hebben we een volledig glossarium samengesteld over huidverzorging en huidaandoeningen.
